سارى شده و بالأخره سيل خروشان انديشه‌ها و الهامات و واردات رحمانيه از كانون وجودشان به حركت درآمده است . فخر فلاسفهء شرق ، بلكه افتخار فلاسفهء عالم ، صدرالمتألّهين شيرازى پس از گذراندن عمر خود در حكمت متعاليه ، در پايان ، چنان انجذابى به عبوديت و عبادت و تطهير باطن و تزكيهء سرّ پيدا مىكند كه از قلم تواناى او مىگذرد : وَ انّى لَاسْتَغْفِرُ اللَّهَ كَثيراً مِمّا ضَيَّعْتُ شَطْراً مِنْ عُمْرى فى تَتَبُّعِ آراءِ المُتَفَلسِفةِ وَ المُجادِلينَ مِن اهْلِ الكلامِ وَ تَدْقيقاتِهِمْ وَ تَعَلُّمِ جُرْبُزَتِهِم فِى القَوْلِ وَ تَفَنُّنِهِمِ فِي البَحْثِ حَتَّى تَبَيَّنَ لى آخِرَ الأمْرِ بِنورِ الإيمانِ وَ تَأييدِ اللَّهِ المَنّانِ أنَّ قياسَهُم عَقيمٌ وَ صِراطَهُمْ غَيْرُ مُستقيمٍ ؛ فَألْقَيْنا زِمامَ أمْرِنا الَيْهِ وَ الَى رَسولِهِ النَّذيرِ المُنْذِرِ ، فَكُلُّ ما بَلَغَنا مِنْهُ آمَنّا بِهِ وَ صَدَّقْناهُ وَ لَمْ نَحْتَلْ انْ نُخَيِّلَ لَهُ وَجْهاً عَقْليّاً وَ مَسْلَكاً بَحْثيّاً بَلِ اقْتَدَيْنا بِهُداهُ وَانْتَهَيْنا بِنَهْيِهِ امْتِثالًا لِقَوْلِهِ تَعالَى : « ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا » ، حَتّى فَتَحَ اللَّهُ عَلَى قَلْبِنَا ما فَتَحَ فَأفْلَحَ بِبَرَكَةِ مُتابَعَتِهِ وَ أنْجَحَ « 1 » و « 2 » . بهترين و عالىترين فقيه صمدانى و حكيم الهى و عارف ربانى در رأس قرن گذشته را بايد مرحوم آية الحقّ آخوند مولى حسينقلى همدانى دانست .

--> ( 1 ) . [ همانا من از خداوند طلب آمرزش و عفو بسيار دارم براى آن‌كه پاره‌اى از عمر خويش را به بررسى آراى مدعيان فلسفه و جدال كنندگان اهل كلام و نازك بينىهاى آنان و آموختن سخنان و شيوه‌هاى بحثى آنان به پوچى گذراندم ، تا اين‌كه سرانجام در پرتو فروغ ايمان و تأييد خداوند منّان دريافتم كه واقعاً قياسات آن‌ها بىنتيجه و صراط آن‌ها غيرمستقيم است . از اين رو ، زمام كار خويش را به خداوند و به فرستادهء بيم‌دهنده و هشداردهندهء او سپرديم و به آن‌چه از رسول‌اللَّه به ما رسيده بود تماماً ايمان آورده و تأييد نموديم و در صدد جست‌وجوى توجيه عقلى و روشى علمى براى فرمايشات رسول برنيامديم ، بلكه پيروى از هدايت و اجتناب از نواهى او را پيشهء خود ساختيم ؛ هم‌چنان كه حق تعالى فرمود : « آن‌چه از دستوراتى كه پيامبر براى شما آورده است ، بگيريد و پيروى كنيد و از آن‌چه نهى فرموده دورى كنيد . » تا آن‌كه خداوند بر قلب ما گشود آن‌چه را كه گشود و به بركت اين دنباله‌روى از رسول ، به فلاح و رستگارى رسيد . ] ( 2 ) . مقدمه أسفار أربعه